Hoofdstuk 1.7

Toepassingsgebied

Opmerking 1:
In het geval van een nucleaire of radiologische noodsituatie tijdens het vervoer van radioactieve stoffen moeten bepalingen in acht worden genomen zoals vastgesteld door de desbetreffende nationale en/of internationale organisaties, teneinde mensen, bezittingen en het milieu te beschermen. Dit omvat het gebruik van procedures voor voorbereiding op en bestrijding van incidenten zoals die zijn vastgelegd in nationale en/of internationale regels en protocollen.

Opmerking 2:
Bij de procedures voor noodsituaties moet rekening worden gehouden met de vorming van andere gevaarlijke stoffen, die het gevolg kan zijn van de reactie tussen de inhoud van de zending en de omgeving in het geval van een ongeval. De basis voor deze procedures is opgenomen in de documenten: “Preparedness and Response for a Nuclear or Radiological Emergency”, IAEA Safety Standards Series No. GSR Part 7, IAEA, Vienna (2015); “Criteria for Use in Preparedness and Response for a Nuclear or Radiological Emergency”, IAEA Safety Standards Series No. GSG-2, IAEA, Vienna (2011); “Arrangements for Preparedness for a Nuclear or Radiological Emergency”, IAEA Safety Standards Series No. GS-G-2.1, IAEA, Vienna (2007), and “Arrangements for the Termination of a Nuclear or Radiological Emergency”, IAEA Safety Standards Series No. GSG-11, IAEA, Vienna (2018).”

Het ADR stelt veiligheidsnormen vast, die een aanvaardbare beheersingsgraad verschaffen van de straling, criticaliteit en thermische risico's voor mensen, bezittingen en het milieu, welke samengaan met het vervoer van radioactieve stoffen.

Deze normen zijn gebaseerd op de 2018 editie van de “IAEA Regulations for the Safe Transport of Radioactive Material”. Verklarend materiaal kan worden gevonden in “Advisory Material for the IAEA Regulations for the Safe Transport of Radioactive Material (2018 Edition)”, IAEA Safety Standards Series No. SSG-26, (Rev.1), IAEA, Wenen (2019).

Het doel van het ADR is voorschriften vast te stellen waaraan moet worden voldaan om de veiligheid te waarborgen en mensen, bezittingen en het milieu te beschermen tegen schadelijke effecten van ioniserende straling tijdens transport.

Deze bescherming wordt bereikt door te vereisen dat:

1. de radioactieve inhoud dicht omhuld is;
2. het uitwendige dosistempo onder controle gehouden wordt;
3. criticaliteit voorkomen wordt; en
4. door warmte veroorzaakte schade voorkomen wordt.

Aan deze voorschriften wordt in de eerste plaats voldaan door middel van het toepassen van een getrapte benadering van inhoudslimieten voor colli en voertuigen en van prestatienormen toegepast op ontwerpen van colli, afhankelijk van het gevaar van de radioactieve inhoud.

In de tweede plaats wordt daaraan voldaan door voorwaarden op te leggen aan het ontwerp en het functioneren van colli en aan het onderhoud van de verpakkingen, waarbij rekening wordt gehouden met de aard van de radioactieve inhoud.

Ten derde wordt daaraan voldaan door ambtelijke controles voor te schrijven, waar nodig met inbegrip van goedkeuring door de bevoegde autoriteiten.

Tenslotte wordt er aan voldaan door het opstellen van plannen voor de aanpak van noodsituaties om mensen, bezittingen en het milieu te beschermen.

Het ADR is van toepassing op het vervoer van radioactieve stoffen over de weg, met inbegrip van vervoer dat samenhangt met het gebruik van de radioactieve stoffen.

Vervoer omvat alle activiteiten en voorwaarden, die samengaan met en betrokken zijn bij de verplaatsing van radioactieve stoffen; deze omvatten het ontwerp, de fabricage, het onderhoud en de reparatie van verpakking, en de voorbereiding, het aanbieden ten vervoer, het laden, het vervoer met inbegrip van opslag tijdens het vervoer, het lossen en de ontvangst op de uiteindelijke bestemming van ladingen radioactieve stoffen en colli.

Een getrapte benadering wordt toegepast op de prestatienormen in het ADR die zijn gekenmerkt door drie niveaus van zwaarte:

1. routinematige vervoersomstandigheden (vrij van voorvallen);
2. normale vervoersomstandigheden (kleinere voorvallen);
3. vervoersomstandigheden met ongeval.

De bepalingen opgenomen in het ADR zijn niet van toepassing op:

1. radioactieve stoffen die een integrerend bestanddeel zijn van het vervoermiddel;
2. radioactieve stoffen die worden verplaatst binnen een inrichting, die is onderworpen aan passende veiligheidsvoorschriften van toepassing in die inrichting en waarbij voor de verplaatsing geen gebruik wordt gemaakt van openbare wegen of spoorwegen;
3. radioactieve stoffen die voor diagnose of behandeling in het lichaam van een persoon of levend dier zijn geïmplanteerd of ingebracht ;
4. radioactieve stoffen in of op een persoon die vervoerd moet worden in het kader van een medische behandeling na per ongeluk dan wel opzettelijk te zijn blootgesteld aan radioactieve stoffen of aan besmetting;
5. radioactieve stoffen in consumentenproducten, die voorschriftmatig zijn toegelaten, na hun verkoop aan de eindgebruiker;
6. natuurlijke stoffen en ertsen die natuurlijke radionucliden bevatten en eventueel zijn bewerkt, onder voorwaarde dat de activiteitsconcentratie in deze stoffen het tienvoudige van de in tabel 2.2.7.2.2.1 aangegeven of overeenkomstig 2.2.7.2.2.2 (a) en 2.2.7.2.2.3 t/m 2.2.7.2.2.6 berekende waarden niet overschrijdt. Voor natuurlijke stoffen en ertsen die natuurlijke radionucliden bevatten die niet in seculair evenwicht zijn, wordt de activiteitsconcentratie berekend overeenkomstig 2.2.7.2.2.4;
7. niet-radioactieve vaste voorwerpen, waarbij de aan de oppervlakte aanwezige hoeveelheid radioactieve stof op geen enkele plaats de in 2.2.7.1.2 in de definitie van “besmetting” vastgelegde grenswaarde overschrijdt.