Hoofdstuk 1.7

Toepassingsgebied

Opmerking 1: In het geval van een nucleaire of radiologische noodsituatie tijdens het vervoer van radioactieve stoffen moeten bepalingen voor noodsituaties in acht worden genomen zoals vastgesteld door de desbetreffende nationale en/of internationale organisaties, teneinde mensen, bezittingen en het milieu te beschermen. Deze procedures omvatten ook de voorbereiding op noodsituaties.

Opmerking 2: De procedures voor (voorbereiding op) noodsituaties moeten zijn gebaseerd op een stap-voor-stap benadering en rekening moet worden gehouden met de vorming van andere gevaarlijke stoffen, die het gevolg kan zijn van de reactie tussen de inhoud van de zending en de omgeving in het geval van een ongeval. Richtsnoeren hiervoor zijn opgenomen in ”Preparedness and response for a Nuclear or Radiological Emergency”, IAEA Safety Standards Series No. GSR Part 7, IAEA, Wenen (2015); “Criteria for Use in Preparedness and Response for a Nuclear or Radiological Emergency”, IAEA Safety Standards Series No. GSG-2, IAEA, Wenen (2011), “Arrangements for Preparedness for a Nuclear or Radiological Emergency”, IAEA Safety Standards Series No. GS-G-2.1, IAEA, Wenen (2002) en “Arrangements for the Termination of a Nuclear or Radiological Emergency”, IAEA Safety Standards Series No. GSG-11, IAEA, Wenen (2018).

Het RID stelt veiligheidsnormen vast, die een aanvaardbare beheersingsgraad verschaffen van de straling, criticaliteit en thermische risico's voor mensen, bezittingen en het milieu, welke samengaan met het vervoer van radioactieve stoffen. RID is gebasseerd op de 2018 editie van de IAEA Regulations for the Safe Transport of Radioactive Material.

Het doel van het RID is voorschriften vast te stellen waaraan moet worden voldaan om de veiligheid te waarborgen en mensen, bezittingen en het milieu te beschermen tegen schadelijke effecten van ioniserende straling tijdens het vervoer van radioactieve stoffen.

Deze bescherming wordt bereikt door te vereisen dat:

1. de radioactieve inhoud dicht omhuld is;
2. uitwendige dosistempo onder controle gehouden wordt;
3. criticaliteit voorkomen wordt; en
4. door warmte veroorzaakte schade voorkomen wordt.

Aan deze voorschriften wordt in de eerste plaats voldaan door middel van het toepassen van een getrapte benadering van inhoudslimieten voor colli en wagens en van prestatienormen toegepast op modellen van colli, afhankelijk van het gevaar van de radioactieve inhoud. In de tweede plaats wordt daaraan voldaan door voorwaarden op te leggen aan het model en het functioneren van colli en aan het onderhoud van de verpakkingen, waarbij rekening wordt gehouden met de aard van de radioactieve inhoud. Ten derde wordt daaraan voldaan door ambtelijke controles voor te schrijven, waar nodig met inbegrip van goedkeuring door de bevoegde autoriteiten. Tenslotte wordt in verdere bescherming voorzien door het opstellen van noodplannen om mensen, bezittingen en het milieu te beschermen.

Het RID is van toepassing op het vervoer van radioactieve stoffen over de spoorweg, met inbegrip van vervoer dat samenhangt met het gebruik van de radioactieve stoffen. Vervoer omvat alle activiteiten en voorwaarden, die samengaan met en betrokken zijn bij de verplaatsing van radioactieve stoffen; deze omvatten het ontwerp, de fabricage, het onderhoud en de reparatie van verpakking, en de voorbereiding, het aanbieden ten vervoer, het laden, het vervoer met inbegrip van opslag tijdens het vervoer, het lossen en de ontvangst op de uiteindelijke bestemming van ladingen radioactieve stoffen en colli.

Een getrapte benadering wordt toegepast op de prestatienormen in het RID die zijn gekenmerkt door drie niveaus van zwaarte:

1. routinematige vervoersomstandigheden (vrij van voorvallen);
2. normale vervoersomstandigheden (kleinere voorvallen);
3. vervoersomstandigheden met ongeval.

De bepalingen opgenomen in het RID zijn niet van toepassing op:

1. radioactieve stoffen die een integrerend bestanddeel zijn van het vervoermiddel;
2. radioactieve stoffen die worden verplaatst binnen een inrichting, die is onderworpen aan passende veiligheidsvoorschriften van toepassing in die inrichting en waarbij voor de verplaatsing geen gebruik wordt gemaakt van openbare wegen of spoorwegen;
3. radioactieve stoffen die voor diagnose of behandeling in het lichaam van een persoon of levend dier zijn geïmplanteerd of ingebracht;
4. radioactieve stoffen in of op een persoon die voor een medische behandeling vervoerd moet worden na per ongeluk dan wel opzettelijk te zijn blootgesteld aan radioactieve stoffen of besmetting;
5. radioactieve stoffen in consumentenproducten, die voorschriftmatig zijn toegelaten, na verkoop aan de eindgebruiker;
6. natuurlijke stoffen en ertsen die natuurlijke radionucliden bevatten (die al dan niet zijn verwerkt), onder voorwaarde dat de activiteitsconcentratie in deze stoffen het tienvoudige van de in tabel 2.2.7.2.2.1 aangegeven of overeenkomstig 2.2.7.2.2.2 a) en 2.2.7.2.2.3 t/m 2.2.7.2.2.6 berekende waarden niet overschrijdt. Voor natuurlijke stoffen en ertsen die natuurlijke radionucliden bevatten die niet in permanent evenwicht zijn, wordt de activiteitsconcentratie berekend overeenkomstig 2.2.7.2.2.4;
7. niet-radioactieve vaste voorwerpen, waarbij de aan de oppervlakte aanwezige hoeveelheid radioactieve stof op geen enkele plaats de in 2.2.7.1.2 in de definitie van “besmetting” vastgelegde grenswaarde overschrijdt.

Bijzondere voorschriften voor het vervoer van vrijgestelde colli

Vrijgestelde colli die radioactieve stoffen in beperkte hoeveelheden kunnen bevatten, instrumenten, industriële voorwerpen of lege verpakkingen, zoals gedefinieerd in 2.2.7.2.4.1 zijn slechts aan de volgende bepalingen van de Delen 5 t/m 7 onderworpen:

1. De bepalingen die van toepassing zijn, genoemd in 5.1.2.1, 5.1.3.2, 5.1.5.2.2, 5.1.5.2.3, 5.1.5.4, 5.2.1.10, 5.4.1.2.5.1 (f) en (ii), 5.4.1.2.5.1 (i), 7.5.11 CW 33 (3.1), (4.3), (5.1) t/m (5.4) en (6); en
2. De voorschriften voor vrijgestelde colli, aangegeven in 6.4.4.

behalve wanneer de radioactieve stoffen andere gevaarlijke eigenschappen bezitten en moeten worden ingedeeld in een andere klasse dan klasse 7 overeenkomstig de bijzondere bepalingen 290 of 369 van hoofdstuk 3.3, waarbij de in a) en b) hierboven genoemde bepalingen uitsluitend gelden voor zover zij relevant zijn en in aanvulling op die welke verband houden met de hoofdklasse.

Vrijgestelde colli zijn onderworpen aan de desbetreffende voorschriften van alle andere delen van het RID.

Stralingsbeschermingsprogramma